XENO MÜNNINGHOFF
Münninghoff Verzameld
Nieuw boek Xeno Münninghoff
Verschenen oktober 2026
Xeno Münninghoff verzameld: het vervolg
Een kleurrijke ontdekkingstocht langs kunst, geschiedenis en bijzondere plekken in de gemeente Renkum
Bijna tien jaar na het verschijnen van Xeno Münninghoff verzameld verschijnt een nieuw boek over de schilder Xeno Münninghoff (1873–1944). Het boek laat niet alleen zijn schilderijen, tekeningen en schetsen zien, maar neemt de lezer ook mee naar de bijzondere plekken die hij vastlegde. Door zijn werk te combineren met hedendaagse foto’s van fotograaf Daan van Oort, komen de dorpen, het landschap en de geschiedenis van de gemeente Renkum op een verrassende manier tot leven. Ook enkele plaatsen buiten de gemeente komen aan bod.
Münninghoff kan met recht een schilder van de dorpen van de huidige gemeente Renkum worden genoemd. Hij woonde en werkte lange tijd in Oosterbeek, maar woonde ook periodes in Renkum en Heelsum. Hij trok er veelvuldig op uit en schilderde wat hij om zich heen zag: dorpsgezichten, boerderijen, kerken, landgoederen, bomen, uiterwaarden, de Rijn en het landschap van de Veluwezoom. Oosterbeek neemt in zijn oeuvre een belangrijke plaats in, maar ook Renkum, Heelsum, Doorwerth, Heveadorp en Wolfheze zijn volop vertegenwoordigd.
Bijzondere plekken van toen en nu
Het nieuwe boek is dan ook veel meer dan een boek over een schilder. Het is een kleurrijk kijk- en leesboek waarmee de lezer de dorpen van de gemeente Renkum kan ontdekken. Veel van de markantste en mooiste plekken komen erin voor. Denk aan Kasteel Doorwerth, de Oude Kerk in Oosterbeek, Bato’s Wijk, de Jufferswaard, het kerkje op de heuvel in Heelsum en de Wodanseiken. Het zijn plekken die niet alleen door Münninghoff zijn geschilderd, maar ook door Daan van Oort opnieuw zijn gefotografeerd.
Bij de schilderijen en foto’s wordt bovendien aandacht besteed aan de achtergrond en geschiedenis van de afgebeelde locaties. Zo ontstaat een bijzonder beeld van de streek, waarin kunst, natuur en lokale geschiedenis samenkomen. Sommige plekken zijn nog direct herkenbaar, andere zijn ingrijpend veranderd of inmiddels verdwenen.
Wie met het boek in de hand door de gemeente trekt, kan letterlijk in de voetsporen van de schilder treden. De belangrijkste locaties zijn op kaarten terug te vinden, zodat de lezer zelf op ontdekkingstocht kan gaan. Het boek nodigt daarmee uit om bekende plekken met andere ogen te bekijken en minder bekende plekken te ontdekken.
Bijna twintig jaar verzamelen
Het boek is het resultaat van een verzamelgeschiedenis die inmiddels bijna twintig jaar beslaat. Sinds 2007 heeft verzamelaar Remi Viellevoye een omvangrijke particuliere collectie werk van Münninghoff bijeengebracht. In 2018 verscheen het eerste boek, Xeno Münninghoff verzameld. In datzelfde jaar was een deel van de collectie te zien tijdens een tentoonstelling van Museum Veluwezoom in Kasteel Doorwerth.
Maar het verzamelen en onderzoeken ging daarna verder. Nieuwe schilderijen, tekeningen en schetsen kwamen boven water, onbekende locaties werden geïdentificeerd en achter veel werken bleken verhalen schuil te gaan die nog niet eerder waren verteld.
Voor het nieuwe boek werkte Remi Viellevoye samen met Dick van Veelen, auteur van verschillende boeken, Ulbe Anema, schrijver en kenner van de geschiedenis van Wolfheze en omgeving en fotograaf Daan van Oort. Ieder bracht zijn eigen kennis en ervaring in. Zo groeide het oorspronkelijke idee uit tot een kleurrijk boek waarin kunst, lokale geschiedenis en het landschap samenkomen. Arie de Kok verzorgde de vormgeving.
Xeno Münninghoff verzameld: het vervolg bevat veel nieuw materiaal. Naast werken uit de gemeente Renkum zijn ook schilderijen en tekeningen uit onder meer Arnhem en plaatsen buiten de regio opgenomen. Het boek vertelt bovendien over het plezier van verzamelen en over de soms verrassende zoektocht naar schilderijen en naar de plekken waar Münninghoff ooit zijn schildersezel neerzette.
Een schilder van de streek
Münninghoff was niet alleen kunstschilder. Gedurende ongeveer veertig jaar was hij ook docent en daarmee voor veel leerlingen van betekenis. Zijn verbondenheid met de streek is tot op de dag van vandaag zichtbaar. In Oosterbeek draagt een straat zijn naam, maar zijn geschilderde landschap strekt zich uit over vrijwel de gehele gemeente Renkum.
Xeno Münninghoff verzameld: het vervolg is nadrukkelijk geen traditioneel kunstboek of kunsthistorische catalogus. Het is een toegankelijk, kleurrijk en rijk geïllustreerd boek over kunst, verzamelen, lokale geschiedenis en het landschap van de gemeente Renkum. Een boek om thuis doorheen te bladeren, maar ook om mee op pad te gaan.
Het boek telt circa 120 pagina’s en verschijnt in een vierkant formaat van 22,5 bij 22,5 cm. Het voorwoord is geschreven door Alexander Pechtold. Ook kunstenaar Klaas Gubbels levert een fijne bijdrage. Fotograaf Daan van Oort verzorgde de prachtige hedendaagse foto’s die het landschap van nu naast dat van Münninghoff laten zien.
Met Xeno Münninghoff verzameld: het vervolg komt niet alleen het werk van een bijzondere schilder opnieuw tot leven. Het boek laat ook zien hoeveel moois en bijzonders de dorpen van de gemeente Renkum te bieden hebben, en hoeveel daarvan al bijna honderd jaar geleden door Münninghoff werd vastgelegd.
Toen ik in 2007 vanwege het overlijden van mijn vader het ouderlijk huis moest ontruimen, trof ik daar een aantal mooie schilderijen aan. Ze hingen in mijn oude slaapkamer die hij had omgedoopt tot zijn “nostalgische” kamer. Vaag herinnerde ik mij de schilderijen nog wel, maar ik had er eigenlijk nooit goed naar gekeken. Er waren schilderijen bij van Antoon Markus en Xeno Münninghoff. Ik vond ze mooi, maar kon de waarde niet goed inschatten.
Daarom heeft Albert Keddeman van Derksen Veilingbedrijf in Arnhem de boedel getaxeerd en uiteindelijk de schilderijen van Markus geveild. Op deze schilderijen, met daarop het oude kerkje aan de Benedendorpsweg en het Zweiersdal in Oosterbeek, werd veel geboden! Van de opbrengst kocht ik meer werken van Münninghoff, die mij wat meer aansprak. De schilderijen van mijn vader kwamen bij mij aan de muur te hangen.
Door dit alles ben ik me niet alleen in het werk van Münninghoff gaan verdiepen, maar ook in zijn persoon. Al snel liep ik veilingen af en speurde ik op Marktplaats naar zijn schilderijen. Langzaam maar zeker werd “Münninghoff Verzameld”! Enkele jaren geleden heb ik een Facebook pagina geopend met schilderijen van en informatie over Xeno Münninghoff. De pagina krijgt verrassend veel positieve reacties!
Niet op de laatste plaats heb ik tijdens de speurtocht naar schilderijen van Xeno Münninghoff een aantal interessante mensen leren kennen die op een of andere manier bezig zijn met schilderijen van schilders uit de gemeente Renkum. Ik kwam in contact met Gerard Overkamp die de grootste collectie schilderijen van schilders van de Renkumse kunstvereniging Pictura Veluvensis heeft. Toen ik aan dit avontuur begon, was hij degene die mij wegwijs maakte in de wereld van kunst en schilderijen. Ook met de auteurs Ulbe Anema en Dick van Veelen van onder andere het boek “ Xeno Münninghoff, trouw aan het Veluws landschap”, heb ik interessante gesprekken gevoerd. Zo is de kleine erfenis van een paar schijnbaar vergeten schilderijen uitgegroeid tot een fascinatie. Xeno Münninghoff heeft mij eerst verrast en daarna aangenaam bezig gehouden. Uiteindelijk heeft hij met zijn weergave van de wereld van toen, mijn wereld van nu een klein stukje mooier gemaakt. Ik hoop dat de afbeeldingen van zijn schilderijen op deze website u net zoveel plezier geven als ze mij nog steeds doen. Remi Viellevoye